Synagoga pod Białym Bocianem po remoncie

2010-05-13 10:30:01

Po kilkunastu latach remontu wrocławska Synagoga pod Białym Bocianem odzyskała blask. Uroczyste otwarcie odbyło się 6 maja 2010 r.

Synagoga przy ul. Włodkowica jest dziełem wybitnego architekta Carla Ferdinanda Langhansa Młodszego, syna twórcy berlińskiej Bramy Brandenburskiej. Stanęła w 1829 r. - pierwsze nabożeństwo odbyło się 10 kwietnia 1829 roku.
Po 1945 r. Synagoga pod Białym Bocianem popadała w ruinę; nabożeństwa zostały zawieszone prawdopodobnie w 1968 r. Zmieniał się też właściciel – z rąk gminy żydowskiej przez Skarb Państwa, wrocławskie uczelnie (Uniwersytet Wrocławski, Akademia Muzyczna) po prywatnego właściciela.
Do wrocławskich Żydów synagoga Pod Białym Bocianem wróciła w latach 90. ubiegłego wieku: za namową ówczesnego metropolity wrocławskiego kardynała Henryka Gulbinowicza ówczesne Ministerstwo Kultury i Sztuki odkupiło obiekt i 10 kwietnia 1996 r. przekazało odrodzonej Gminie Wyznaniowej Żydowskiej we Wrocławiu.
Pierwsze remonty zniszczonego budynku rozpoczęły się w maju 1996 r. Odbudowano dach, naprawiono popękane mury i sufity nawy głównej, zrekonstruowano ramy okienne, zainstalowano ogrzewanie. W 2005 r., dzięki dotacji Urzędu Miejskiego, w synagodze położono posadzkę, uporządkowano również teren przed synagogą, likwidując ogrodzenia i prowizoryczny parking. W latach 2006 – 2008 ze środków miejskich odnowiono południową fasadę budynku i odrestaurowano Aron ha-Kodesz - najważniejszą część wyposażenia liturgicznego czyli szafę na Torę. W świątyni odtworzono m.in. elementy dekoracyjne, na emporach (chórach) pojawiły się ścienne malowidła a w oknach nowe witraże. Jest też niezbędne wyposażenie sakralne: bima i amud. Bima to podwyższenie, stawiane w centrum bożnicy, służące jako mównica. Amud jest pulpitem kantora (osoby, która uświetnia śpiewem obrzędy religijne). W świątyni zamontowana zostanie również ruchoma przesłona, która oddzieli mężczyzn od kobiet.
Nad synagogą czuwa Centrum Kultury i Edukacji Żydowskiej przy wrocławskim oddziale Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich RP, administrowane przez Fundację Bente Kahan.

Po kilkunastu latach remontu wrocławska Synagoga pod Białym Bocianem odzyskała blask. Uroczyste otwarcie odbyło się 6 maja 2010 r.

Synagoga przy ul. Włodkowica jest dziełem wybitnego architekta Carla Ferdinanda Langhansa Młodszego, syna twórcy berlińskiej Bramy Brandenburskiej. Stanęła w 1829 r. - pierwsze nabożeństwo odbyło się 10 kwietnia 1829 roku.
Po 1945 r. Synagoga pod Białym Bocianem popadała w ruinę; nabożeństwa zostały zawieszone prawdopodobnie w 1968 r. Zmieniał się też właściciel – z rąk gminy żydowskiej przez Skarb Państwa, wrocławskie uczelnie (Uniwersytet Wrocławski, Akademia Muzyczna) po prywatnego właściciela.
Do wrocławskich Żydów synagoga Pod Białym Bocianem wróciła w latach 90. ubiegłego wieku: za namową ówczesnego metropolity wrocławskiego kardynała Henryka Gulbinowicza ówczesne Ministerstwo Kultury i Sztuki odkupiło obiekt i 10 kwietnia 1996 r. przekazało odrodzonej Gminie Wyznaniowej Żydowskiej we Wrocławiu.
Pierwsze remonty zniszczonego budynku rozpoczęły się w maju 1996 r. Odbudowano dach, naprawiono popękane mury i sufity nawy głównej, zrekonstruowano ramy okienne, zainstalowano ogrzewanie. W 2005 r., dzięki dotacji Urzędu Miejskiego, w synagodze położono posadzkę, uporządkowano również teren przed synagogą, likwidując ogrodzenia i prowizoryczny parking. W latach 2006 – 2008 ze środków miejskich odnowiono południową fasadę budynku i odrestaurowano Aron ha-Kodesz - najważniejszą część wyposażenia liturgicznego czyli szafę na Torę. W świątyni odtworzono m.in. elementy dekoracyjne, na emporach (chórach) pojawiły się ścienne malowidła a w oknach nowe witraże. Jest też niezbędne wyposażenie sakralne: bima i amud. Bima to podwyższenie, stawiane w centrum bożnicy, służące jako mównica. Amud jest pulpitem kantora (osoby, która uświetnia śpiewem obrzędy religijne). W świątyni zamontowana zostanie również ruchoma przesłona, która oddzieli mężczyzn od kobiet.
Nad synagogą czuwa Centrum Kultury i Edukacji Żydowskiej przy wrocławskim oddziale Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich RP, administrowane przez Fundację Bente Kahan.

[synagoga11.JPG]

Przełomem w remoncie był rok 2008 r. Wtedy na modernizację świątyni udało się pozyskać 10 mln zł dofinansowania z EOG (Mechanizm Finansowy Europejskiego Obszaru Gospodarczego). Wartość całkowita projektu wyniosła 10 mln zł.

[synagoga218.JPG]

W marcu 2008 r., z inicjatywy władz miasta, zorganizowano spotkanie zainteresowanych stron, m.in. Fundacji Bente Kahan, Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich RP, urzędników z Departamentu Finansów Publicznych, Biura Zarządzania Funduszami Europejskimi, Miejskiego Konserwatora Zabytków. Na przygotowanie wniosku o dofinansowanie był miesiąc. Nikt nie wierzył, że to się uda, że w tak krótkim czasie powstanie dobry projekt, który przejdzie pozytywna ocenę wspomina Mariola Apanel z Zespołu Zarządzania Projektami.
Wniosek o dofinansowanie został złożony w kwietniu 2008 r., jednocześnie miasto podpisało list intencyjny, w którym zobowiązało się do pokrycia 15% wartości projektu (prawie 1,5 mln zł). 85% wartości projektu wykłada EOG. Koszty niekwalifikowane do wysokości 305 tys. zł zobowiązał się pokryć Związek GWŻ w RP. Następstwem tych działań była umowa partnerska z lipca 2008 r. pomiędzy Fundacją, Miastem i Zw. GWŻ RP, która uszczegółowiła zapisy listu intencyjnego.
Umowę między beneficjantem czyli Fundacją a Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego podpisano już w czerwcu 2008 r. Remont rozpoczął się we wrześniu i trwał do końca kwietnia 2010 r. W międzyczasie projekt przeszedł dwa pozytywne audyty.
„Remont synagogi to sukces wielu ludzi, którzy inwestowali w to przedsięwzięcie energię i środki, ale przede wszystkim serce. To sukces osób prywatnych, gminy żydowskiej i Miasta, dla którego remont świątyni był bardzo ważnym projektem mówi Bente Kahan.

[synagoga3.JPG]

Synagoga będzie otwarta dla zwiedzających. Na odrestaurowanych chórach będzie można zobaczyć dwie wystawy: stałą - o 800-letniej historii życiu Żydów we Wrocławiu i na Dolnym Śląsku - oraz ekspozycję czasową o życiu Żydów w Norwegii.
Otwarcie wyremontowanego budynku to nie koniec prac. Fundacja w przyszłości w piwnicach synagogi chce otworzyć multimedialne centrum, które będzie służyło artystom, ludziom sztuki i biznesu.

Oficjalne otwarcie synagogi pod Białym Bocianem odbyło się w czwartek 6 maja. Ceremonia uświetnił koncert chóru Synagogi pod Białym Bocianem, z którym wystąpił kantor Joseph Malovany z Nowego Jorku.